Minderjarige erfgenaam: betere bescherming van het erfdeel in zicht?

Jaarlijks verliezen ongeveer 4.000 minderjarigen een ouder. Naast het persoonlijke verlies krijgen zij ook te maken met juridische en financiële gevolgen. Een minderjarige erfgenaam mag het geërfde vermogen namelijk niet zelfstandig beheren. Dat beheer ligt bij de langstlevende ouder of bij een voogd. Vaak gaat dat goed, maar zonder structureel toezicht kan het misgaan. Soms door onwetendheid, soms door nalatigheid en in uitzonderlijke gevallen door misbruik.

Om de minderjarige erfgenaam beter te beschermen, kwam de wetgever in maart 2025 met het wetsvoorstel Wet bescherming vermogen in het familierecht. Dat wetsvoorstel moet zorgen voor meer toezicht en betere waarborgen rondom het beheer van het erfdeel van minderjarigen.

Wat maakt een minderjarige erfgenaam kwetsbaar?

Een minderjarige erfgenaam heeft geen directe zeggenschap over zijn of haar erfdeel. Dat betekent dat het kind volledig afhankelijk is van de ouder of voogd die het beheer voert. In de praktijk ontstaan daardoor regelmatig problemen. Denk bijvoorbeeld aan:

• het ontbreken van een boedelbeschrijving, waardoor onduidelijk is wat het kind precies heeft geërfd;
• het gebruiken van (een deel van) het vermogen voor eigen uitgaven;
• het te laat doen van een beroep op de legitieme portie of het niet tijdig aanspraak maken op de som ineens;
• het niet informeren van de kantonrechter, waardoor toezicht ontbreekt.

De gevolgen van slecht beheer kunnen aanzienlijk zijn en worden vaak pas zichtbaar wanneer het kind meerderjarig is. Ook volgens de Rijksoverheid mogen minderjarige kinderen niet zelf over een erfenis beslissen of deze zelfstandig beheren; dat gebeurt via de wettelijk vertegenwoordiger totdat het kind 18 jaar is.

Welke nieuwe bescherming komt eraan?

De voorgestelde ‘Wet bescherming vermogen in het familierecht’ beoogt deze kwetsbare positie te versterken. De belangrijkste veranderingen zullen zijn:

1. Verplichte boedelbeschrijving
   Ouders of voogden zijn verplicht om een overzicht van het geërfde vermogen in te dienen bij de rechtbank.
2. Storting op een BEM-rekening
   Het erfdeel van de minderjarige moet worden gestort op een geblokkeerde rekening, waarover alleen met toestemming van de kantonrechter kan worden beschikt.
3. Afschaffing van het ouderlijk vruchtgenot
   Ouders mogen de rente of opbrengst van het vermogen van hun kind niet langer voor zichzelf gebruiken.
4. Verlenging van termijnen
   Minderjarigen krijgen meer tijd om aanspraak te maken op de som ineens of een beroep te doen op de legitieme portie, ook wanneer de ouder of voogd te laat heeft gehandeld.

Wat kunt u doen als ouder, voogd of betrokkene?

Ouders of voogden
Wilt u het goed regelen? Dan is het verstandig om:

• een correcte boedelbeschrijving op te stellen en deze tijdig in te dienen bij de rechtbank;
• het geërfde vermogen van de minderjarige op een BEM-rekening te zetten;
• bij twijfel tijdig juridisch advies in te winnen.

Familieleden of andere betrokkenen
Twijfelt u of het vermogen van de minderjarige erfgenaam goed wordt beheerd? Dan kunt u in actie komen.

• Bewaar bewijsstukken: bankafschriften, correspondentie of testamenten kunnen essentieel zijn om slecht beheer aan te tonen.
• Raadpleeg bij twijfel een erfrechtadvocaat

Bescherming begint met tijdig handelen

Of de nieuwe wet alle problemen oplost, zal de praktijk moeten uitwijzen. Duidelijk is wel dat betere bescherming van minderjarige erfgenamen begint met zorgvuldigheid, transparantie en tijdig juridisch advies.

Wilt u weten hoe u het erfdeel van een minderjarige correct beheert of wilt u ingrijpen bij mogelijk misbruik? Neem contact op met onze erfrechtadvocaten.

Deze blog is algemeen van aard en er kunnen geen rechten aan worden ontleend.